SPC : Statistical Process Control

Dit is de basis van wat men het 'japanse kwaliteitsdenken' noemt. Eigenlijk is er niks japans aan. Aan het eind van de tweede wereldoorlog stuurde Douglas MacArthur een hele vloot amerikaanse theoretici (waaronder Deming en Juran) naar Japan toe om daar de industrie opnieuw op te laten bouwen volgens de methoden van Alan Shewhard (die de amerikaanse landbouw opnieuw had opgezet en verbeterd).
De japanners hebben de lessen van Deming en Juran goed in zich opgenomen en de methode vervolgens verkocht als was ie van hen. SPC komt er op neer dat je

Sleutelwoorden

Een plaatje zegt meer dan 1000 woorden. Daarom staat hiernaast een plaatje. De betekenis van de termen:

target Dit is wat de klant als de ideale waarde ziet
USL dit is wat de klant als uiterste waarde aan de bovenkant kan accepteren
LSL dit is wat de klant als uiterste waarde aan de onderkant kan accepteren
avg gemiddelde van de metingen
UCL upper control limit
LCL lower control limit

De klant (een lucifermaker) heeft een eis gesteld aan de houtjes die wij leveren qua lengte. Dat is de target. De klant geeft ons een bepaalde tolerantie op de lengte. Er is een maximum omdat de lucifers anders niet meer in het doosje passen en een minimum omdat de gebruiker anders de lucifer niet meer kan vastpakken (of zijn vingers te snel brandt).

Onze snijmachines hebben een bepaalde geschiktheid en leveren de lengte zoals we die zien in de grafiek. Ieder bolletje is een meetwaarde (monster uit de productie).

De avg waarde is berekend uit een lange productierun die 100% gecontroleerd is. Dat kan met deze houtjes; na meting kunnen ze nog steeds verkocht worden. Met fotopapier is dat een ander verhaal. Met kant-en-klare lucifers ook.
Op basis van diezelfde meetserie is een standaard deviatie bepaald van ons proces. Daarna hebben we de UCL en LCL berekend:
   UCL = avg + 3σ
   LCL = avg - 3σ
De waarden van avg en σ worden op de gebruikelijke manieren berekend:
   avg = ( ∑ x ) / n   
   σ2   = ( ∑ (x - avg)2 ) / (n - 1)
   
maar dat is natuurlijk gesneden koek voor iedereen die deze pagina's leest.

De Cpk waarde wordt berekend met de volgende formule:
   Cpk = δ / 3σ
   
waarbij de δ wordt bepaald als de kleinste van de volgende twee:
   δ = USL - avg
   
   δ = avg - LSL
   
en is daarmee de kortste 'veilige' ruimte die we hebben binnen de door onze klant opgegeven toleranties. Binnen die ruimte moet plaats zijn voor drie van onze sigma's (want die heeft ons proces nodig). En als er meer in kunnen dan is dat beter. Die goedheid van ons proces wordt gereflecteerd in de Cpk waarde.

Als ik de grafiek numeriek inschat dan is de Cpk ongeveer 4,5 / 2,5 = 1,8. Hiermee zit je nog redelijk veilig, hoewel sommige afnemers een minimum waarde van 2.0 specificeren. Een Cpk van 1 is net op het randje. Hieronder enkele Cpk scenario's:
Cpk Betekenis
> 1 Mooi zo. Als de waarde 1,5 of hoger is, dan doe je het helemaal niet slecht. Met VEDT erbij moet de waarde van '3' haalbaar zijn.
1 Opletten. 99.7% van wat je maakt valt nog NET binnen de ruimte die je van je klant hebt gehad. Maar 3 op iedere 1000 valt daar BUITEN! Dat zijn dus drie klachten per 1000. Tijd om iets aan je proces te doen.
< 1 Als je waarde ca 0,65 is zal je ca 4% afval genereren. Bij een waarde van 0,35 maak je ca 50% afval. Leg de boel maar stil want dit leidt alleen maar naar klanten die nu al naar een andere leverancier aan het zoeken zijn.
negatief Dit is de slechtst mogelijke situatie. Het gemiddelde ligt buiten de specificatie waarden! En de standaard deviatie doet er niet eens meer toe. En hoe groter de sigma, hoe kleiner de negativiteit.. Dus als je Cpk negatief is, kan ie maar beter zo groot mogelijk zijn....

En Six Sigma?

Six Sigma. Een mode(rn) toverwoord. Alle Six Sigma Black Belt Engineers (of hoe ze zichzelf ook noemen tegenwoordig) die ik ken waren vroeger degenen die de QA mensen het hardst tegenwerkten. Het kan natuurlijk zijn dat ze achteraf beseft hebben dat ze fout bezig waren. Maar die kans is niet zo groot. Het is waarschijnlijker dat ze nog steeds weinig verstand hebben van QA en QC maar des te meer van centjes verdienen. Want Six Sigma is in.

Six Sigma is eigenlijk een speciaal geval van een Cpk waarde. Six Sigma komt overeen met een Cpk van 2. Meer is het niet. Alleen: Six Sigma slaat op 1 discrete waarde van de Cpk. En het is jammer om alle andere waarden weg te gooien.

Six Sigma is Big Business

Baseer je proces op de Cpk en krijg de hele Six Sigma rambam er gratis bij!

Pagina gemaakt op 4 juni 2004

Deze pagina is voorzien van FroogleBuster technologie